Jaki jest cel białym certyfikatów?
4 min read
Białe certyfikaty to instrument polityki energetycznej, którego głównym celem jest wspieranie poprawy efektywności energetycznej w gospodarce. Stanowią one mechanizm rynkowy, umożliwiający promowanie inwestycji obniżających zużycie energii finalnej przez odbiorców końcowych, przedsiębiorstwa i instytucje publiczne. W Polsce system białych certyfikatów funkcjonuje od 2013 roku i jest jednym z kluczowych narzędzi realizacji krajowych i unijnych celów w zakresie redukcji zużycia energii.
Czym są białe certyfikaty?
Białe certyfikaty, znane formalnie jako świadectwa efektywności energetycznej, to dokumenty potwierdzające zaoszczędzenie określonej ilości energii dzięki przeprowadzeniu działań modernizacyjnych. Wydawane są przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na podstawie zweryfikowanego wniosku dotyczącego przedsięwzięcia poprawiającego efektywność energetyczną.
Certyfikat ma postać elektroniczną i może być przedmiotem obrotu na Towarowej Giełdzie Energii. Umożliwia to jego zbycie innym podmiotom, które są zobowiązane do wykazania poprawy efektywności energetycznej, np. sprzedawcom energii.
Cel białych certyfikatów w systemie energetycznym
1. Zwiększenie efektywności energetycznej gospodarki
Głównym celem białych certyfikatów jest stymulowanie inwestycji zmniejszających zużycie energii w różnych sektorach gospodarki. Mogą to być działania takie jak:
- modernizacja systemów oświetleniowych,
- wymiana urządzeń grzewczych na bardziej efektywne,
- izolacja cieplna budynków,
- optymalizacja procesów przemysłowych.
Dzięki temu zmniejsza się całkowite zapotrzebowanie na energię, co przekłada się na niższe koszty operacyjne oraz poprawę konkurencyjności przedsiębiorstw.
2. Wspieranie polityki klimatyczno-energetycznej
Białe certyfikaty są elementem realizacji krajowych i unijnych zobowiązań dotyczących zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz zużycia energii pierwotnej. Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE, państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do osiągnięcia określonego poziomu oszczędności energii, m.in. poprzez systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej (tzw. „white certificate schemes”).
3. Aktywizacja rynku efektywności energetycznej
System białych certyfikatów tworzy rynek, na którym wartość mają nie tylko paliwa i energia, ale także oszczędność energii. Dzięki temu możliwy jest:
- rozwój firm świadczących usługi energetyczne (ESCO),
- powstanie nowych modeli finansowania inwestycji,
- lepsze wykorzystanie innowacyjnych technologii energooszczędnych.
Certyfikaty te stają się dodatkowym źródłem przychodów dla inwestorów podejmujących działania proefektywnościowe.
4. Realizacja obowiązków przez przedsiębiorstwa energetyczne
Sprzedawcy energii elektrycznej, ciepła i gazu ziemnego mają obowiązek uzyskania określonej liczby białych certyfikatów lub uiszczenia opłaty zastępczej. System ten motywuje je do:
- współpracy z odbiorcami końcowymi w zakresie modernizacji energetycznej,
- finansowania przedsięwzięć oszczędnościowych,
- budowania portfela projektów zwiększających efektywność energetyczną.
5. Promowanie świadomych postaw energetycznych
Białe certyfikaty mają również wymiar edukacyjny – upowszechniają wiedzę o korzyściach wynikających z efektywności energetycznej, zarówno wśród przedsiębiorców, jak i instytucji publicznych. Dzięki temu:
- rośnie świadomość energetyczna społeczeństwa,
- podejmowane są decyzje opierające się na rachunku energetycznym,
- zwiększa się zainteresowanie audytami efektywności energetycznej.
Przykładowe działania kwalifikujące się do uzyskania białych certyfikatów
Poniżej znajduje się zestawienie przykładowych przedsięwzięć, które mogą zostać zgłoszone do systemu białych certyfikatów:
| Rodzaj działania | Przykład inwestycji |
|---|---|
| Modernizacja oświetlenia | Wymiana opraw świetlnych na LED w halach produkcyjnych |
| Termomodernizacja budynków | Docieplenie ścian i dachu, wymiana okien |
| Wymiana źródła ciepła | Zmiana kotła węglowego na pompę ciepła |
| Automatyka i zarządzanie energią | Instalacja systemu BMS, sterowanie oświetleniem i HVAC |
| Rekuperacja i odzysk ciepła | Montaż systemu odzysku ciepła z procesów przemysłowych |
| Optymalizacja procesów technologicznych | Zmniejszenie strat energetycznych w produkcji |
Korzyści wynikające z systemu białych certyfikatów
Stosowanie mechanizmu białych certyfikatów przynosi liczne korzyści dla różnych uczestników rynku:
Dla przedsiębiorstw:
- możliwość uzyskania dodatkowego przychodu ze sprzedaży certyfikatu,
- redukcja kosztów energii,
- poprawa wizerunku firmy jako odpowiedzialnej środowiskowo,
- dostęp do finansowania działań modernizacyjnych.
Dla państwa i gospodarki:
- realizacja celów klimatycznych i energetycznych,
- redukcja emisji CO₂ i innych zanieczyszczeń,
- zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego,
- rozwój rynku usług energetycznych.
Dla środowiska:
- ograniczenie zużycia zasobów nieodnawialnych,
- zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych,
- ochrona klimatu i poprawa jakości powietrza.
Warunki uzyskania białego certyfikatu
Aby uzyskać biały certyfikat, konieczne jest:
- Wykonanie audytu efektywności energetycznej, który określi możliwą do osiągnięcia oszczędność energii.
- Złożenie wniosku do URE przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia.
- Zrealizowanie inwestycji zgodnie z dokumentacją audytową.
- Złożenie wniosku o wydanie świadectwa wraz z wymaganymi załącznikami.
Należy pamiętać, że certyfikat wydawany jest tylko za nowe inwestycje – działania już rozpoczęte nie kwalifikują się do systemu.
Podsumowanie
Celem białych certyfikatów jest promowanie inwestycji poprawiających efektywność energetyczną oraz tworzenie bodźców ekonomicznych do ograniczania zużycia energii w gospodarce. System ten wspiera realizację polityki klimatyczno-energetycznej, aktywizuje rynek usług energetycznych i pozwala przedsiębiorstwom uzyskać konkretne korzyści finansowe. Białe certyfikaty stają się zatem nie tylko narzędziem wspierającym ochronę środowiska, ale również ważnym elementem strategii zarządzania energią w nowoczesnej gospodarce.
Przeczytaj także ➡ https://1kawa.pl/jak-wyglada-procedura-uzyskania-bialych-certyfikatow/
